Clean Toilet Picture Challenge NHAI: तुम्ही राष्ट्रीय महामार्गावरून प्रवास करत असाल आणि टोल नाक्यावरील शौचालयांच्या दुरवस्थेमुळे हैराण असाल, तर आता हीच ‘घाण’ तुम्हाला पैसे मिळवून देणार आहे. भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) ‘विशेष अभियान 5.0’ अंतर्गत एक अत्यंत अनोखा उपक्रम सुरू केला आहे. या उपक्रमाचे नाव आहे ‘Clean Toilet Picture Challenge‘.
या मोहिमेनुसार, जर तुम्हाला महामार्गावरील कोणत्याही टोल प्लाझावर शौचालय अस्वच्छ दिसले, तर त्याचा फोटो काढून सरकारला पाठवा. तुमची तक्रार खरी ठरल्यास तुम्हाला बक्षीस म्हणून 1000 रुपयांचे FASTag रिचार्ज मोफत मिळणार आहे. स्वच्छतेला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि प्रशासनात पारदर्शकता आणण्यासाठी सरकारने हे पाऊल उचलले आहे.
काय आहे ‘Clean Toilet Picture Challenge NHAI’? (नेमकी योजना काय?)
भारत सरकारच्या ‘विशेष अभियान 5.0’ चा एक भाग म्हणून ही मोहीम राबवली जात आहे. अनेकदा प्रवासी तक्रार करतात की टोल नाक्यांवर भरमसाठ पैसे देऊनही मूलभूत सुविधा, विशेषतः स्वच्छतागृहे अत्यंत घाण असतात. आता प्रवाशांच्या हातातच सत्तेची चावी देण्यात आली आहे.
Clean Toilet Picture Challenge NHAI या आव्हानाचा मुख्य उद्देश राष्ट्रीय महामार्गावरील वापरकर्त्यांना स्वच्छतेच्या देखरेखीमध्ये थेट सहभागी करून घेणे हा आहे. यामुळे टोल नाक्यांवरील कंत्राटदारांवर स्वच्छतेबाबत दबाव राहणार आहे.
1000 रुपये मिळवण्यासाठी काय करावे लागेल?
जर तुम्हाला टोल नाक्यावर अस्वच्छता दिसली, तर बक्षीस मिळवण्यासाठी खालील प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल:
१. ॲप डाउनलोड करा: तुमच्या मोबाईलमध्ये ‘Rajmargyatra’ (राजमार्गयात्रा) या अधिकृत ॲपची लेटेस्ट व्हर्जन असणे आवश्यक आहे.
२. फोटो काढा: अस्वच्छ शौचालयाचा फोटो काढा. लक्षात ठेवा, हा फोटो ‘Geo-tagged’ असावा (ॲपमधून फोटो काढल्यास लोकेशन आपोआप येते).
३. माहिती भरा: ॲपवर तुमचा फोटो अपलोड करताना तुमचे नाव, अचूक लोकेशन, तुमच्या वाहनाचा नोंदणी क्रमांक (VRN) आणि मोबाईल नंबर टाकावा लागेल.
४. रिचार्ज मिळवा: तुमची तक्रार प्रमाणित झाल्यानंतर, संबंधित वाहन क्रमांकावर (Vehicle Registration Number) 1000 रुपयांचे FASTag रिचार्ज जमा केले जाईल.
जालना आणि महाराष्ट्रातील प्रवाशांसाठी महत्त्वाची माहिती
जालना जिल्ह्यातून जाणारे समृद्धी महामार्ग, जालना-छत्रपती संभाजीनगर हायवे किंवा इतर राष्ट्रीय महामार्गांवरून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी ही मोठी संधी आहे. अनेकदा जालना जिल्ह्यातील टोल नाक्यांवर स्वच्छतेबाबत तक्रारी असतात.
आता या योजनेमुळे जालना जिल्ह्यातील टोल नाक्यांच्या स्वच्छतेत सुधारणा होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. ३31 ऑक्टोबर 2025 पर्यंत ही योजना संपूर्ण देशात लागू असणार आहे. त्यामुळे पुढील दीड वर्षात प्रवाशांना स्वच्छ प्रवासासोबतच रिचार्ज जिंकण्याचीही संधी मिळणार आहे.
स्वच्छता, पारदर्शकता आणि सुशासन
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील ‘स्वच्छ भारत’ मोहिमेला डिजिटल जोड देण्यासाठी हा उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. NHAI ने स्पष्ट केले आहे की, केवळ दंड आकारून स्वच्छता होत नाही, तर सामान्य माणसाला त्यात सहभागी करून घेतल्यास व्यवस्था अधिक कार्यक्षम होते.
या मोहिमेमुळे टोल प्लाझा चालवणाऱ्या कंपन्यांना आता विशेष काळजी घ्यावी लागणार आहे. जर वारंवार एकाच टोल नाक्याच्या तक्रारी आल्या, तर त्या कंत्राटदारावर कडक कारवाई देखील होऊ शकते.
योजनेच्या अटी आणि नियम
- कालावधी: ही मोहीम 31 ऑक्टोबर 2025 पर्यंत सुरू राहील.
- पात्रता: प्रत्येक वाहन नोंदणी क्रमांकावर (VRN) एकदाच बक्षीस मिळू शकते की वारंवार, याबाबत ॲपवर अधिक तपशील दिलेले आहेत.
- फोटो दर्जा: फोटो स्पष्ट असावा आणि त्यात अस्वच्छता स्पष्ट दिसावी.

का सुरू करावी लागली ही योजना?
राष्ट्रीय महामार्गांवर प्रवाशांकडून मोठा टोल वसूल केला जातो. टोलच्या बदल्यात सुरक्षित रस्ता, पिण्याचे पाणी आणि स्वच्छ शौचालय या मूलभूत सुविधा देणे बंधनकारक आहे. मात्र, अनेक ठिकाणी शौचालयांची दुरवस्था असते, पाण्याचा अभाव असतो किंवा दुर्गंधी असते. प्रवाशांनी तक्रार पुस्तिकेत तक्रार केली तरी त्यावर कारवाई होत नाही. यावर उपाय म्हणून ‘डिजिटल तक्रार’ आणि ‘डिजिटल बक्षीस’ हा मार्ग निवडण्यात आला आहे.
प्रवाशांनो आता तुम्हीच व्हा स्वच्छतेचे इन्स्पेक्टर!
NHAI चा हा ‘Clean Toilet Picture Challenge‘ उपक्रम केवळ बक्षीस देण्यापुरता मर्यादित नसून तो हायवे कल्चर बदलणारा आहे. जालन्यातील प्रवाशांनी या संधीचा फायदा घ्यावा आणि अस्वच्छता दिसल्यास लाजू नका, तर फोटो काढून १००० रुपये जिंका. यामुळे आपला प्रवास स्वच्छ आणि सुखकर होण्यास मदत होईल
FAQs: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
१. ही योजना कधीपर्यंत सुरू आहे?
उत्तर: ही योजना ३१ ऑक्टोबर २०२५ पर्यंत देशातील सर्व राष्ट्रीय महामार्गांवर सुरू असेल.
२. बक्षिसाची रक्कम रोख मिळणार का?
उत्तर: नाही, १००० रुपयांचे बक्षीस हे केवळ FASTag रिचार्जच्या स्वरूपात दिले जाईल.
३. फोटो कुठे अपलोड करायचा?
उत्तर: NHAI च्या अधिकृत ‘Rajmargyatra’ (राजमार्गयात्रा) ॲपवर फोटो अपलोड करावा लागेल.
४. फोटो जिओ-टॅग्ड (Geo-tagged) असणे का आवश्यक आहे?
उत्तर: कारण त्यामुळे तक्रार नेमकी कोणत्या टोल नाक्यावरील आणि कोणत्या ठिकाणची आहे, याची खात्री पटते.
५. एकाच गाडीवर किती वेळा बक्षीस मिळू शकते?
उत्तर: अधिकृत नियमांनुसार, अचूक तक्रार करणाऱ्या प्रत्येक विशिष्ट वाहन क्रमांकाला (VRN) हे बक्षीस दिले जाते.













