Income Tax Update: जर तुम्ही नोकरी करत असाल, तर तुमच्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी आहे. Form 16 मध्ये १ एप्रिल २०२६ पासून आयकर नियमांमध्ये मोठे बदल झाले आहेत. आतापर्यंत टॅक्स भरण्यासाठी वापरला जाणारा तुमचा आवडता ‘फॉर्म १६’ (Form 16) आता इतिहास जमा झाला असून, त्याची जागा आता ‘फॉर्म १३०’ (Form 130) ने घेतली आहे.
उत्पन्न कर कायदा २०२५ (Income-tax Act, 2025) अंतर्गत हे बदल करण्यात आले आहेत. प्रत्येक पगारदार कर्मचाऱ्याने हे ५ बदल जाणून घेणे आवश्यक आहे:
१. नवीन कायद्यानुसार बदल (Alignment with New Tax Law)
जुना ‘फॉर्म १६’ हा १९६१ च्या प्राप्तिकर कायद्यानुसार दिला जात असे. मात्र, आता केंद्र सरकारने नवीन प्राप्तिकर कायदा २०२५ लागू केला आहे. या नवीन कायद्यातील कलम ३९२ आणि ३९५ नुसार आता Form 16 ऐवजी ‘Form 130‘ दिला जाणार आहे.
२. ‘अॅसेसमेंट इयर’ ऐवजी आता ‘टॅक्स इयर’ (Tax Year Concept)
आतापर्यंत आपण टॅक्स भरताना ‘अॅसेसमेंट इयर’ (Assessment Year) हा शब्द वापरत होतो. पण आता नवीन ‘Form 130‘ मध्ये ही संकल्पना बदलण्यात आली आहे. त्याऐवजी आता थेट ‘टॅक्स इयर’ (Tax Year) असा उल्लेख असेल. यामुळे करदात्यांचा गोंधळ कमी होण्यास मदत होईल.
३. अधिक सविस्तर माहिती (Enhanced Details)
नवीन फॉर्म आता अधिक डिजिटल आणि पारदर्शक करण्यात आला आहे. Form 130 मध्ये कर्मचाऱ्याचा आणि मालकाचा (Employer) केवळ पॅन नंबर असून चालणार नाही, तर आता ईमेल आयडी, मोबाईल नंबर आणि कंट्री कोड देणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. यामुळे कर विभागाला तुमच्याशी थेट संपर्क साधणे सोपे जाईल.
४. टॅक्स कपातीचा दर (Tax Deduction Rate Disclosure)
हा एक मोठा बदल आहे. पूर्वीच्या फॉर्ममध्ये फक्त किती टॅक्स कापला आणि किती जमा केला, याची माहिती असायची. पण आता ‘Form 130‘ मध्ये तुमचा टॅक्स किती टक्के (Rate of Tax) दराने कापला गेला आहे, हे सुद्धा स्पष्टपणे नमूद करावे लागणार आहे.
५. नवीन डिजिटल प्रणालीशी जोडणी (System Integration)
जुनी रिपोर्टिंग पद्धत (OLTAS) आता बंद करून ती TIN 2.0 या नवीन आणि प्रगत प्रणालीशी जोडली गेली आहे. यामुळे तुमचा टीडीएस (TDS) रिअल-टाइममध्ये अपडेट होईल आणि टॅक्स रिफंड प्रक्रियेत होणारी विलंब टाळता येईल.
थोडक्यात सांगायचे तर: हे बदल प्रामुख्याने कर प्रणाली अधिक सोपी आणि डिजिटल करण्यासाठी केले आहेत. नवीन आर्थिक वर्षात आपल्या कंपनीकडून ‘Form 130‘ घ्यायला विसरू नका, कारण आयटीआर (ITR) भरताना हाच फॉर्म आता ग्राह्य धरला जाईल.
हे देखील वाचा: तुमच्या पगारावर नवीन टॅक्स स्लॅबचा काय परिणाम होईल?जाणून घ्या सविस्तर…
